Web Sitesi Yaptırırken Sorulacak Sorular ve Gizli Maliyetler

Web sitesi yaptırmadan önce mutlaka sorulması gereken sorular şunlardır: alan adı kimin adına kayıtlı olacak, yıllık hosting ve yenileme ücreti ne kadar, SSL ve bakım fiyata dahil mi, içerik değişikliklerinin ücreti ne ve ileride siteyi başka bir firmaya taşıyabilir miyim? Kötü sürprizlerin neredeyse tamamı, ilk teklifte konuşulmayan bu beş kalemden çıkar.

En kritik soru: alan adı ve site kimin?

Alan adı (firmaniz.com) sizin adınıza ya da şirketinizin adına kayıtlı olmalıdır — ajansın adına değil. Alan adı ajans üzerine kayıtlıysa, yıllar sonra yollar ayrıldığında kendi markanızın adresini geri almak için pazarlık yapmak zorunda kalabilirsiniz; bu, Türkiye'de en sık yaşanan web sitesi mağduriyetidir.

Aynı soru sitenin kendisi için de geçerli: yönetim paneli girişleri, hosting hesabı ve site dosyaları size teslim ediliyor mu? 'Her şey bizde durur, siz karışmayın' cümlesi konfor gibi görünür ama bağımlılık üretir. Teslimat kalemlerinin sözleşmede yazılı olmasını isteyin.

İlk yıl ucuz, ikinci yıl sürpriz: yenileme tuzakları

Birçok pakette ilk yıl alan adı ve hosting hediye edilir; asıl fiyat ikinci yıl yenileme faturasında ortaya çıkar. Bu bir dolandırıcılık değildir ama önceden bilmeniz gereken bir modeldir: yenileme ücretini ve neyi kapsadığını ilk gün, yazılı olarak sorun.

SSL sertifikası da benzer bir kalemdir. Tarayıcıda kilit simgesini sağlayan bu sertifikanın temel sürümü bugün birçok altyapıda ücretsizdir; SSL için ayrı ve yüksek bir yıllık ücret görüyorsanız ne için ödediğinizi sormaktan çekinmeyin.

Bakım, güncelleme ve 'küçük değişiklik' ücretleri

Site yayına girdikten sonra hayat devam eder: telefon numarası değişir, yeni bir hizmet eklenir, bir fotoğraf yenilenir. Sorulacak soru şu: bu tür küçük değişiklikler bakım kapsamında mı, yoksa her biri ayrı mı faturalanıyor? İki cevap da meşrudur — yeter ki baştan bilin.

Bakım aynı zamanda güvenlik demektir. Özellikle WordPress gibi sistemlerde eklenti ve çekirdek güncellemeleri yapılmayan siteler zamanla yavaşlar ve saldırıya açık hâle gelir. Yıllık bakım anlaşması yapıyorsanız kapsamına güncelleme, yedekleme ve arıza müdahalesinin girip girmediğini netleştirin.

İmzadan önce sorulacak soru listesi